Nếu bạn quan tâm tới việc đầu tư và muốn tìm hiểu về đòn bẩy tài chính là gì, thì đừng bỏ lỡ bài viết này. Đòn bẩy tài chính chính là công cụ mạnh mẽ giúp bạn với tư cách là giao dịch hay cả khi bạn là nhà đầu tư nhằm tối ưu hóa lợi nhuận của mình. Bằng cách sử dụng đúng cách, bạn có thể tăng cường khả năng sinh lời và giảm rủi ro đầu tư.
Hãy cùng Khanh bắt đầu nhé!
Đòn bẩy tài chính là gì?
Đòn bẩy tài chính được định nghĩa là việc sử dụng vốn vay để tăng lợi nhuận, trong đó, số tiền vay được gọi là vốn đòn bẩy.
Nếu bạn dùng tiền chỉ của mình để đầu tư cổ phiếu thì giống như việc bạn đi mua nhà bằng tiền “thịt” của mình. Để sở hữu được cái nhà thì bạn cần tích cóp rất lâu. Để sở hữu sớm hơn bạn đi vay tiền: từ ngân hàng, từ người quen…
Vay là đòn bẩy tài chính để bạn đạt được mục tiêu sớm hơn.
Đó là đòn bẩy tài chính trong tiêu dùng.
Nhìn 1 cách ngắn hạn hơn, ví dụ như bạn chi tiêu bằng thẻ tín dụng. Đây là dạng chi tiêu trước và trả sau.
Chi ngay khi bạn chưa có tiền. Khi có tiền lương vào cuối tháng (hay bất cứ nguồn nào khác bạn sẽ phải hoàn trả khoản đã vay trước đó).
Đòn bẩy tài chính trong giao dịch/đầu tư cổ phiếu:
Tương tự như vay tiêu dùng, khi bạn vay tiền để đầu tư hay gioa dịch cổ phiếu gọi là dùng đòn bẩy tài chính.
Nếu bạn dùng tiền của bạn từ tiết kiệm hay tiền rảnh rỗi, hay 1 cục tiền bạn dành riêng cho đầu tư thì không phải là dùng đòn bẩy.
Đòn bẩy ở đây đúng nghĩa như trong bộ môn vật lý, để tăng sức mạnh bạn cần mượn lực của những thứ khác, mà ở đây là tiền để nhanh chóng đạt đến mục tiêu hơn.
Ví dụ về đòn bẩy tài chính
Ví dụ bạn chỉ có 100 triệu để mua bán cổ phiếu kiếm lời.
Bạn bỏ toàn bộ số tiền đó mua cổ phiếu và khi giá tăng 10%, trị giá cổ phiếu lúc đó là 110 triệu, bạn bán hết đi và lãi 10 triệu.
Bạn vay công ty chứng khoán 50 triệu bằng nghiệp vụ margin hay còn gọi là giao dịch ký kỹ. Lúc này bạn có thể mua được 150 triệu giá trị cổ phiếu tương đương. Và lãi lúc này sẽ là 15 triệu, chứ không phải 10 triệu nữa.
Đòn bẩy tài chính ở đây: vay 50 triệu để tăng thêm lợi nhuận là 5 triệu.
Vai trò của đòn bẩy tài chính trong đầu tư
Để bứt phá nhanh đạt được điều mình muốn sớm hơn, bạn cần phải dùng vay nợ.
Vai trò của đòn bẩy tài chính chính là việc rút ngắn thời gian để đạt mục tiêu tài chính cho bạn.
Công thức tính đòn bẩy tài chính hay hệ số đòn bẩy tài chính
Công thức tính đòn bẩy tài chính cực kỳ đơn giản, chỉ cần chia tổng nợ gốc so với tiền của bạn hiện có.
Ở doanh nghiệp đó là tỷ nợ NỢ/ Vốn chỉ sở hữu.
Với cá nhân là tỷ lệ NỢ/TIỀN của bạn (tiền không vay nợ).
Tỷ lệ này càng cao nghĩa là bạn sử dụng đòn bẩy tài chính càng lớn.
Cách sử dụng đòn bẩy tài chính hiệu quả
Dùng đòn bẩy tài chính trong giao dịch hay đầu tư chứng khoán có nhiều cách khác nhau. Có nhiều biến thể để bạn có thể tận dụng.
Sử dụng giao dịch ký quỹ:
Giao dịch ký quỹ (margin trading) là một phương pháp giao dịch trong đó người đầu tư mượn tiền từ sàn giao dịch để mua cổ phiếu hoặc tài sản khác. Thông thường, người đầu tư sẽ đặt một phần nhỏ của tổng giá trị giao dịch (gọi là margin) và sử dụng số tiền này để mở vị thế lớn hơn so với số tiền mà họ thực sự có.
Đây gọi là đòn bẩy tài chính chính thống.
Với sản FX (giao dịch ngoại hối) bạn có thể dùng đòn bẩy với tỷ lệ 1:500, nghĩa là có thể có 1 vị thế giao dịch cực lớn.
Với giao dịch future của các sàn Coin (tiền kỹ thuật số) cũng vậy.
Tuy nhiên các giao dịch nói trên hoặc bị cấm (hiện đang áp dụng với FX) hoặc pháp luật chưa có quy định rõ ràng (với các sàn Coin).
Các giao dịch với sàn hàng hóa hiện đã được luật Việt Nam cho phép.
Nói riêng về các giao dịch chứng khoán, thì bạn hoàn toàn được phép sử dụng bằng việc thế châp những cổ phiếu có đủ điều kiện để tăng sức mua từ tài khoản chứng khoán của bạn.
Vay tiền để đầu tư chứng khoán:
Đây là cách truyền thống.
Bạn có thể vay tiền từ người thân hoặc từ nguồn nào đó để dùng mua bán cổ phiếu kiếm lời.
Bạn có thể vay ngân hàng. Nhưng hiện nay ít ngân hàng cho vay cầm cố hay thế chấp bằng chứng khoán. Một phần là do đây là nghiệp vụ chính thức của công ty chứng khoán đã nói ở trên.
Bạn có thể lách bằng việc vay từ ngân hàng cho mục đích tiêu dùng, sau đó lấy tiền này để giao dịch chứng khoán.
Kết hợp cả 2 cách trên:
Bạn có thể vay để thu xếp 1 nguồn tiền đưa vào tài khoản chứng khoán của mình.
Về hình thức, công ty chứng khoán coi đó là tiền của bạn (họ đâu biết là bạn vay từ nguồn nào đâu).
Đây đã là dùng đòn bẩy rồi.
Bạn có thể kích hoạt tăng đòn bẩy bằng cách sử dụng nghiệp vụ giao dịch ký quỹ để vay tiền từ công ty chứng khoán.
Ví dụ như năm 2015 Khanh đã từng làm. Vay từ người nhà 300 triệu (lúc đó tiền chả có đồng nào).
Sau đó dùng tài khoản margin để tăng sức mua đến 450 triệu. Nghĩa là bạn chỉ dùng tiền vay có thể mua cổ phiếu đến gần nửa tỷ mà mình chả có 1 xu nào.
Đòn bẩy tài chính: con dao 2 lưỡi
Tất cả mọi người thường chỉ nói đến cái hay của việc dùng đòn bẩy tài chính.
Nghĩa là bạn được kích hoạt kiếm được nhiều tiền hơn ngay cả khi bạn có rất ít tiền.
Có mấy thứ nguy hiểm theo kinh nghiệm cá nhân của Khanh bạn phải tính đến:
Lãi từ việc dùng tiền vay phải trả
Khi bạn tăng sức mua từ công ty chứng khoán, bạn sẽ phải trả phí hay chính là lãi vay.
Vay tận dụng sức mua để làm tăng trị giá cổ phiếu, phần thiếu được coogn ty chứng khoán cho vay bạn sẽ phải trả lãi.
Thường mức lãi này cao hơn nhiều so với vay ngân hàng.
Giao dịch quá mức:
Khi bạn có thêm sức mua thì điều này vô tình thôi thúc bạn giao dịch nhiều hơn.
Bạn tưởng tượng như khi bạn đi mua sắm. Nếu chỉ có tiền từ tài khoản ngân hàng thì bạn chỉ tiêu trong số đó. Quẹt thêm thì số dư không đủ.
Khi bạn dùng thể tín dụng bạn có sức mua. Vì có sức mua bạn sẽ dễ dàng quyết định mua thứ mình thích. Nhưng đó là tiền vay và cuối tháng bạn sẽ phải trả.
Quay trở lại câu chuyện đầu tư. Nếu bạn cứ để sẵn tiền ở tài khoản là bạn dễ bị cám dỗ phải mua cổ phiếu. Bạn dùng tài khoản margin thì sức cám dỗ còn lớn hơn nhiều.
Phí giao dịch phát sinh từ giao dịch quá mức
Tiếp nối của câu chuyện cám dỗ do giao dịch quá mức ở trên, các khoản phí giao dịch phát sinh nhiều với tần suất lớn đóng góp vào việc thua lỗ của bạn.
Trừ khi bạn là nhà giao dịch chuyên nghiệp!
Điều nguy hiểm tiếp lại là thanh khoản
Khi bạn dùng margin hay NỢ, bạn sẽ có 1 thời hạn để trả.
Thời hạn nợ ở đây có 2 điểm:
Trường hợp 1, nếu bạn cố nắm giữ cổ phiếu sau khi mua bị lỗ. Tâm lý nuối tiếc khiến bạn chần chừ cho việc cắt lỗ. Đến hạn trả nợ (thường công ty chứng khoán cho bạn vay tối đa là 3 tháng) bạn buộc phải gia hạn nợ hoặc phải bán bớt cổ phiếu đi để giảm nợ.
Bạn buộc phải thanh khoản vì đến hạn khoản nợ của mình.
Điều nguy hiểm hơn nữa là lòng tham bị thao túng khi đã mở 1 vị thế lớn.
Khi bạn mở 1 vị thế lớn hay nói cách khác sức mua quá lớn so với tiền mà bạn có dễ dẫn đến 2 trạng thái tâm lý xuất hiện đan xen vào nhau. Một là kích thích lòng tham khi giá cổ phiếu vượt cao hơn mức ban đầu, nhưng bạn lại chần chừ không bán để giảm Nợ vay đi.
Hoặc khi giá cổ phiếu giảm mạnh khiến lỗ nhưng không dám cắt. Vượt quá ngưỡng quy định thì bạn bị ép buộc bán thanh lý danh mục của mình. Trường hợp này gọi là force sell hay call margin.
Lúc này thì chính thức bạn bị toang.
Dùng tiền của người khác có phải là ý tưởng hay?
Việc sử dụng tiền của người khác (như trong giao dịch ký quỹ) có thể mang lại cơ hội tăng lợi nhuận đáng kể, nhưng cũng đi kèm với rủi ro lớn. Dưới đây là một số điểm cần xem xét:
- Về lợi ích: Sử dụng tiền của người khác có thể tăng lợi nhuận bằng cách tăng lên khả năng mua sắm, đầu tư và sinh lợi nhuận. Nếu giao dịch thành công, bạn có thể tạo ra lợi nhuận cao hơn so với việc chỉ sử dụng vốn của mình.
- Với rủi ro: Sử dụng tiền của người khác cũng tăng lên rủi ro. Nếu giao dịch không thành công, bạn không chỉ mất số tiền ban đầu mà còn phải trả lại số tiền mượn cùng với lãi suất hoặc phí. Mất quá nhiều tiền có thể dẫn đến tình trạng nợ nần và tài chính suy giảm.
- Liên quan đến tài chính cá nhân: Trước khi quyết định sử dụng tiền của người khác, bạn cần đảm bảo rằng bạn có khả năng trả nợ và chịu được rủi ro. Đừng vượt quá khả năng tài chính cá nhân của mình khi sử dụng đòn bẩy tài chính.
Trong tất cả các trường hợp, quản lý rủi ro là chìa khóa. Việc sử dụng tiền của người khác có thể là một ý tưởng tốt nếu được thực hiện một cách cẩn trọng và có kế hoạch đầu tư rõ ràng.
Kinh nghiệm cá nhân khi dùng đòn bẩy tài chính:
Bạn có thể cụ thể hơn bài viết trước đây của Khanh: Quản lý tiền
Kết nối với Khanh qua Facebook.
